بازی فکری برای افزایش خلاقیت کودکان؛ چگونه ذهن خلاق کودک را پرورش دهیم؟
بازی فکری برای افزایش خلاقیت کودکان، چگونه ذهن خلاق کودک را پرورش دهیم؟
بازی فکری برای افزایش خلاقیت کودکان: خلاقیت یکی از مهارت‌های مهم دوران کودکی است که می‌تواند در یادگیری، حل مسئله، تصمیم‌گیری و حتی نحوه مواجهه کودک با موقعیت‌های جدید نقش داشته باشد.
بسیاری از والدین تصور می‌کنند خلاقیت یک استعداد ذاتی است؛ در حالی که محیط، تجربه‌های روزمره و نوع فعالیت‌هایی که کودک انجام می‌دهد نیز می‌توانند فرصت بیشتری برای تمرین تفکر خلاق ایجاد کنند.
یکی از جذاب‌ترین روش‌ها برای ایجاد چنین فرصتی، بازی فکری برای افزایش خلاقیت کودکان است.
کودک هنگام بازی با مسئله‌ای روبه‌رو می‌شود و باید برای رسیدن به هدف، راه‌های مختلف را امتحان کند.
همین فرایند ساده می‌تواند او را به مشاهده، آزمایش، تصمیم‌گیری و پیدا کردن راه‌حل‌های تازه تشویق کند.
در ادامه بررسی می‌کنیم چه بازی‌هایی برای پرورش خلاقیت مناسب‌تر هستند و هنگام انتخاب آن‌ها باید به چه نکاتی توجه کنیم.
خلاقیت در کودکان چیست؟
خلاقیت فقط به نقاشی، کاردستی یا فعالیت‌های هنری محدود نمی‌شود.
وقتی کودک برای حل یک مسئله چند راه مختلف پیدا می‌کند، با قطعات ساده یک سازه جدید می‌سازد یا برای ادامه یک بازی ایده تازه‌ای ارائه می‌دهد، در واقع در حال استفاده از تفکر خلاق است.
بنابراین می‌توان خلاقیت را توانایی پیدا کردن ایده‌ها و راه‌حل‌های متفاوت برای موقعیت‌های مختلف دانست.
بازی‌هایی که جواب کاملاً از پیش تعیین‌شده ندارند یا کودک را با انتخاب‌های مختلف روبه‌رو می‌کنند، فرصت مناسبی برای تمرین چنین مهارتی فراهم می‌کنند.
بازی فکری چگونه به افزایش خلاقیت کودکان کمک می‌کند؟
بازی فکری برای افزایش خلاقیت کودکان: در بسیاری از بازی‌های فکری، کودک نمی‌تواند همیشه با یک روش ثابت به نتیجه برسد.
ممکن است لازم باشد روش قبلی خود را تغییر دهد، دوباره امتحان کند یا از زاویه دیگری به مسئله نگاه کند.
در چنین شرایطی کودک به‌جای دریافت مستقیم پاسخ، خودش درگیر فرایند پیدا کردن پاسخ می‌شود.
همچنین بخوانید:بازی فکری برای تقویت حافظه کودکان
۱. کودک راه‌های مختلف را امتحان می‌کند:
یکی از ویژگی‌های مهم تفکر خلاق، توانایی بررسی چند راه‌حل است.
پرطرفدار ترین بازی فکری برای افزایش خلاقیت کودکاند پازل، است پازل بازی ساختنی یا بازی حل مسئله است که ممکن است اولین روش کودک در بازی موفقیت‌آمیز نباشد. کودک باید قطعات را جابه‌جا کند، تصمیم دیگری بگیرد و راه جدیدی را امتحان کند.
این آزمون و خطا بخش طبیعی بازی است.
۲. تخیل کودک وارد بازی می‌شود:
برخی بازی‌ها به کودک اجازه می‌دهند چیزی را مطابق ایده خودش بسازد.
برای مثال در بازی‌های ساختنی، کودک ممکن است با مجموعه‌ای از قطعات یک خانه، ماشین، شخصیت یا حتی چیزی کاملاً خیالی ایجاد کند.
وقتی بازی فضای کافی برای انتخاب و ساختن داشته باشد، کودک تنها از دستورالعمل پیروی نمی‌کند و می‌تواند ایده‌های خودش را نیز وارد بازی کند.
بازی‌های فکری برای افزایش خلاقیت کودکان
چه بازی‌های فکری برای افزایش خلاقیت کودکان مناسب هستند؟
بازی فکری برای افزایش خلاقیت کودکان: همه بازی‌های فکری دقیقاً یک مهارت را هدف قرار نمی‌دهند.
هنگام انتخاب بازی برای پرورش خلاقیت بهتر است سراغ محصولاتی برویم که کودک را به فکر کردن، ساختن و امتحان کردن تشویق می‌کنند.
پازل و جورچین
پازل‌ها کودک را با یک مسئله دیداری روبه‌رو می‌کنند.
او باید شکل، رنگ و موقعیت قطعات را بررسی کند و ارتباط میان آن‌ها را پیدا کند. پازل در کنار سرگرمی می‌تواند فرصت مناسبی برای تمرین مشاهده و حل مسئله ایجاد کند.
همچنین بخوانید:پازل برای چه سنی مناسب است؟
بازی‌های ساختنی
بازی‌های ساختنی یکی از گزینه‌های جذاب برای بازی فکری برای افزایش خلاقیت کودکان هستند؛ زیرا معمولاً امکان ساخت مدل‌های مختلف را در اختیار کودک قرار می‌دهند.
هرچه بازی آزادی بیشتری برای ساختن و تغییر دادن داشته باشد، کودک فرصت بیشتری برای استفاده از تخیل خود خواهد داشت.
بازی‌های حل مسئله
در این بازی‌ها معمولاً یک چالش در مقابل کودک قرار می‌گیرد و او باید راه رسیدن به پاسخ را پیدا کند.
مزیت این نوع بازی‌ها این است که کودک را به فکر کردن قبل از انجام حرکت بعدی تشویق می‌کنند.
بازی‌های داستان‌سازی
بازی‌های داستان سازی که امکان ساخت شخصیت، موقعیت یا داستان را ایجاد می‌کنند می‌توانند تخیل کودک را به‌خوبی درگیر کنند.
که یکی از بازی فکری برای افزایش خلاقیت کودکان است که والدین نیز می‌توانند با پرسیدن سؤال‌هایی مانند «بعدش چه اتفاقی می‌افتد؟» یا «اگر این شخصیت کار دیگری انجام دهد چه می‌شود؟»
فضای بازی را بازتر کنند.
بعضی بردگیم‌ها
بردگیم‌هایی که کودک را با انتخاب و تصمیم‌گیری روبه‌رو می‌کنند نیز می‌توانند جذاب باشند.
در این بازی‌ها کودک باید شرایط بازی را بررسی کند و برای حرکت بعدی خود تصمیم بگیرد.
به همین دلیل بهتر است هنگام انتخاب بردگیم فقط به ظاهر یا میزان محبوبیت آن توجه نشود و نوع مهارت موردنیاز بازی نیز بررسی شود.
بازی آزاد بهتر است یا بازی دارای قانون؟
هر دو می‌توانند مفید باشند، اما کاربرد متفاوتی دارند.
بازی‌های آزاد فضای بیشتری برای تخیل و ساختن ایده‌های شخصی ایجاد می‌کنند.
در مقابل، بازی‌های قانون‌مند کودک را با محدودیت‌هایی روبه‌رو می‌کنند که باید در همان چارچوب برای رسیدن به هدف تصمیم بگیرد.
ترکیب این دو نوع بازی می‌تواند تنوع بیشتری در تجربه بازی کودک ایجاد کند.
نقش والدین در پرورش خلاقیت هنگام بازی:
خرید بهترین بازی فکری برای افزایش خلاقیت کودکان به‌تنهایی کافی نیست. نحوه همراهی والدین نیز اهمیت دارد.
بهتر است والدین همیشه پاسخ مسئله را سریع در اختیار کودک قرار ندهند.
اگر کودک در مرحله‌ای از بازی متوقف شده است، می‌توان به‌جای گفتن پاسخ از او پرسید:
«فکر می‌کنی چه راه دیگری وجود دارد؟»یا«اگر این قطعه را جای دیگری قرار بدهی چه اتفاقی می‌افتد؟»
این نوع سؤال‌ها کودک را تشویق می‌کنند خودش راه‌حل را پیدا کند.
انتخاب بازی فکری خلاقانه
هنگام انتخاب بازی فکری خلاقانه به چه نکاتی توجه کنیم؟
اولین نکته سن کودک است. بازی بسیار ساده ممکن است خیلی زود جذابیت خود را از دست بدهد و بازی بیش از حد دشوار نیز می‌تواند کودک را از ادامه آن منصرف کند.
علاوه بر سن، بهتر است به علاقه کودک، تعداد بازیکنان، مدت زمان بازی، میزان پیچیدگی قوانین و مهارتی که بازی بیشتر درگیر می‌کند توجه شود.
همچنین ایمنی و کیفیت ساخت محصول، مخصوصاً برای کودکان کم‌سن‌تر، اهمیت زیادی دارد.
آیا بازی فکری باید حتماً آموزشی باشد؟
خیر. قرار نیست هر بازی کودک شبیه کلاس درس باشد.
گاهی یک بازی سرگرم‌کننده بدون اینکه مستقیماً مفاهیم درسی را آموزش دهد، کودک را با تصمیم‌گیری، برنامه‌ریزی، مشاهده و حل مسئله درگیر می‌کند.
مهم این است که کودک از بازی لذت ببرد و برای ادامه دادن آن انگیزه داشته باشد.
همچنین بخوانید:بازی فکری مناسب سن کودک
چگونه بازی مناسب کودکمان را انتخاب کنیم؟
بهترین بازی فکری برای افزایش خلاقیت کودکان لزوماً پیچیده‌ترین یا گران‌ترین گزینه نیست.
ابتدا به سن و علاقه کودک توجه کنید و سپس مشخص کنید دوست دارید بازی بیشتر چه نوع تجربه‌ای برای او ایجاد کند.
برای مثال اگر کودک از ساختن لذت می‌برد، بازی‌های ساختنی گزینه مناسبی هستند.
اگر به معما علاقه دارد، پازل و بازی‌های حل مسئله می‌توانند جذاب‌تر باشند.
برای کودکانی که از رقابت و بازی خانوادگی استقبال می‌کنند نیز می‌توان سراغ بردگیم‌های متناسب با سن رفت.
در سایت سنتر سارا محصولات بازی فکری بر اساس رده‌های سنی و مهارت‌های مختلف دسته‌بندی شده‌اند.
بنابراین والدین می‌توانند با توجه به سن و علاقه کودک گزینه‌های مناسب‌تر را بررسی کنند.
چند اشتباه رایج والدین هنگام انتخاب بازی
یکی از اشتباهات رایج این است که والدین بازی را فقط بر اساس سن درج‌شده روی بسته‌بندی انتخاب کنند. سن مهم است، اما علاقه و تجربه قبلی کودک نیز اهمیت دارد.
اشتباه دیگر، انتخاب بازی صرفاً با هدف آموزش است. اگر کودک هیچ علاقه‌ای به بازی نداشته باشد، احتمال اینکه بارها سراغ آن برود کمتر می‌شود.
همچنین بهتر است والدین اجازه دهند کودک خودش بخشی از مسیر حل مسئله را طی کند. راهنمایی بیش از اندازه می‌تواند فرصت کشف و آزمون و خطا را کاهش دهد.
خرید بازی فکری برای افزایش خلاقیت کودکان از سنتر سارا
اگر قصد خرید بازی فکری دارید، بهتر است قبل از انتخاب محصول به سه عامل سن، علاقه و مهارت موردنظر توجه کنید.
در فروشگاه سنتر سارا مجموعه‌ای از بازی‌های فکری، پازل‌ها، بردگیم‌ها، بازی‌های ساختنی و محصولات کمک‌آموزشی ارائه شده است.
که دسته‌بندی محصولات بر اساس سن و مهارت می‌تواند فرایند انتخاب را برای والدین ساده‌تر کند.
با بررسی مشخصات هر محصول می‌توانید گزینه‌ای را انتخاب کنید که علاوه بر سرگرم کردن کودک، فرصت مناسبی برای فکر کردن، ساختن و کشف راه‌های جدید در اختیار او قرار دهد.
جمع‌بندی
بازی فکری برای افزایش خلاقیت کودکان می‌تواند سرگرمی را به فرصتی برای تجربه، کشف و حل مسئله تبدیل کند.
پازل‌ها، بازی‌های ساختنی، بازی‌های حل مسئله، فعالیت‌های داستان‌سازی و بعضی بردگیم‌ها کودک را تشویق می‌کنند از روش‌های مختلف برای رسیدن به هدف استفاده کند.
در نهایت، بهترین بازی برای هر کودک بازی‌ای است که متناسب با سن و علایق او باشد و بتواند اشتیاقش را برای بازی کردن حفظ کند.
اگر به دنبال چنین محصولاتی هستید، می‌توانید در سنتر سارا بازی‌های مختلف را بر اساس سن و مهارت بررسی کنید و گزینه مناسب‌تری برای کودک انتخاب کنید.
